Als ogen niet meer lachen

Over de spiegel, verborgen verdriet en de zachtheid van heling.

We kijken allemaal wel eens in de spiegel. We zien ons gezicht, ons haar, misschien een nieuwe rimpel. We glimlachen even en gaan weer verder met de dag. Maar hoe vaak kijken we werkelijk naar onszelf?

Niet aan de buitenkant, maar naar wat onze ogen vertellen. Want ogen kunnen soms een heel ander verhaal vertellen dan de lach op ons gezicht.

Een verhaal van vermoeidheid, verdriet of een leegte die voor anderen nauwelijks zichtbaar is. We kunnen lachen, werken, zorgen en doorgaan met ons leven. Voor de buitenwereld lijkt er misschien weinig aan de hand.

Maar vanbinnen kan het er heel anders uitzien. De blik van vroeger. Onlangs ontstond er zomaar een gedicht. Ik begon met de woorden:

Ik zie mezelf

en lach

mijn ogen lachen niet mee

Terwijl ik schreef, zag ik als het ware iemand voor me die in de spiegel keek. Een gezicht dat lachte, maar ogen waarin vermoeidheid en leegte zichtbaar waren.

Ik schreef niet bewust over mezelf. Het beeld was er ineens en de woorden volgden. Pas later, toen ik het gedicht teruglas, vroeg ik me af of ik misschien naar mezelf van jaren geleden.

Naar een vrouw die doorging. Die haar verantwoordelijkheden droeg, haar leven leefde en misschien niet altijd de ruimte voelde om stil te staan bij wat er vanbinnen gebeurde.

Of dat werkelijk zo is, weet ik niet. En eigenlijk hoeft dat ook niet. Want soms herkennen we pas achteraf iets van onszelf in de woorden die we schrijven.

Wonden hebben tijd nodig.

Wat mij tijdens het teruglezen vooral raakte, was het woord koesteren. Ik schreef over wonden die pas kunnen helen wanneer we de tijd nemen om ze onder ogen te zien en te koesteren. Niet bewust gekozen. Het woord kwam gewoon.

Maar wat betekent het eigenlijk om je wonden te koesteren? Voor mij betekent het niet dat je verdriet moet vasthouden of dat je dankbaar moet zijn voor alles wat je hebt meegemaakt. Het betekent dat je met zachtheid mag kijken naar wat pijn heeft gedaan.

Zonder oordeel. Zonder jezelf te verwijten dat je iets anders had moeten doen. En vooral zonder de druk dat alles nu eindelijk maar eens verwerkt moet zijn.

Want heling laat zich niet afdwingen. Soms vraagt het tijd. Soms rust. Soms een traan, een gesprek of simpelweg het erkennen van wat je voelt.

Van wonden naar littekens. Er is een verschil tussen een wond en een litteken. Een wond kan nog pijn doen wanneer je haar aanraakt. Een litteken vertelt dat er ooit iets is gebeurd. Het blijft zichtbaar, maar de pijn hoeft niet meer dezelfde te zijn.

En misschien is dat ook wel hoe persoonlijke groei werkt.

We kunnen ons verleden niet veranderen. We kunnen niet ongedaan maken wat ons heeft geraakt. Maar we kunnen wel veranderen hoe we ermee omgaan. We kunnen leren om met meer liefde naar onszelf te kijken.

Ook naar de versie van onszelf die het vroeger moeilijk had. Misschien juist naar haar. Wat zie jij in de spiegel?

Ik vraag me weleens af hoeveel mensen dagelijks glimlachen terwijl hun ogen eigenlijk iets anders vertellen.

Hoeveel mensen doorgaan terwijl ze moe zijn. Hoeveel mensen verlangen naar rust, maar zichzelf nauwelijks toestaan om stil te staan.

Misschien hoeven we niet altijd sterk te zijn.

Misschien mogen we onszelf wat vaker aankijken en erkennen wat er werkelijk speelt. Niet om in het verleden te blijven hangen.

Maar om ruimte te maken voor wat er nu is. En wanneer ik vandaag terugdenk aan dat beeld in de spiegel, voel ik vooral zachtheid.

Voor de vrouw die ik ooit was. Voor alles wat ze heeft gedragen. En voor de weg die ze heeft afgelegd.

Vanuit dat gevoel ontstond dit gedicht.

Ik zie mezelf

Ik zie mezelf

en lach

mijn ogen lachen niet mee

de tijd

heeft wonden gemaakt

Ze helen slechts

wanneer ik tijd heb

ze onder ogen te zien

ze te koesteren

Ik sta stil

bij wat ik voel

Nu komt er heling

over een tijdje

zullen de wonden

slechts littekens zijn

Geschreven Bettie Rothman

© Copyright Bettie Rothman